صادرات کالا فرایندی پیچیده است که از مراحل مختلف اداری، گمرکی و حمل و نقل تشکیل میشود. یکی از مهمترین بخشهای این فرآیند، دریافت کوتاژ صادراتی است؛ مفهومی که هر صادرکننده، ترخیصکار یا شرکت بازرگانی باید با آن آشنا باشد. کوتاژ در واقع نقطه آغاز ثبت رسمی عملیات صادرات در سامانه گمرک است و بدون آن هیچ کالایی اجازه خروج از کشور را نخواهد داشت.
در این مقاله، به طور کامل بررسی میکنیم که کوتاژ صادراتی چیست، شماره کوتاژ چه کاربردی دارد، در کدام مرحله از ترخیص استفاده میشود، چگونه صادر میشود و چرا اهمیت زیادی در روند صادرات دارد.
کوتاژ به معنای ثبت اظهارنامه گمرکی است. زمانی که صادرکننده اطلاعات کالا را در سامانه EPL گمرک وارد میکند، سیستم برای آن اظهارنامه یک شماره یکتای کوتاژ صادر میکند.
این شماره نشان میدهد که کالا بهطور رسمی در سیستم گمرک اظهار شده و مراحل قانونی صادرات آن آغاز شده است.
به بیان سادهتر:
🔹 کوتاژ = شناسنامه گمرکی کالا در فرآیند صادرات
هر محموله صادراتی تنها زمانی مجاز به خروج از مرز است که شماره کوتاژ داشته باشد. این شماره در تمام مراحل بعدی مورد استفاده قرار میگیرد و امکان پیگیری وضعیت کالا را فراهم میسازد.
شماره کوتاژ یکی از کلیدیترین اطلاعات در فرایند ترخیص است و در مراحل مختلفی استفاده میشود:
ارزیاب گمرک با کمک شماره کوتاژ، اطلاعات اظهارنامه را مشاهده کرده و کالا را با اطلاعات ثبتشده مطابقت میدهد.
مجوزهای لازم مانند:
• استاندارد
• بهداشت
• قرنطینه
• مجوزهای سازمان توسعه تجارت
همگی باید در قالب همان شماره کوتاژ تأیید و ضمیمه اظهارنامه شوند.
در برخی کالاهای صادراتی ممکن است عوارض یا هزینههایی تعیین شود. تمام این پرداختها با شماره کوتاژ در سیستم ثبت میشود.
پروانه صادراتی در پایان فرآیند و با استناد به همان شماره کوتاژ صادر میشود.
صادرکننده میتواند با شماره کوتاژ در سامانه گمرک مراحل پیشرفت عملیات صادرات را رصد کند.
شماره کوتاژ تنها یک کد ساده نیست؛ بلکه کاربردهای گستردهای دارد:
ثبت رسمی عملیات صادرات
اولین و مهمترین کاربرد آن، ثبت قانونی اظهارنامه در سیستم است.
جلوگیری از تقلب و قاچاق
کوتاژ موجب میشود که هر کالا با اطلاعات دقیق ثبت شود و امکان خروج کالای قاچاق به حداقل برسد.
دسترسی سازمانها به اطلاعات محموله
سازمانهایی مانند وزارت صمت، سازمان استاندارد و سازمان دامپزشکی اطلاعات کالای صادراتی را با همین شماره مشاهده میکنند.
ثبت آمار صادرات
تمام آمارهای رسمی صادرات کشور با شماره کوتاژ جمعآوری میشود.
استفاده در امور بانکی و مالیاتی
در بسیاری از موارد برای دریافت معافیتهای مالیاتی، برگشت ارز صادراتی یا رفع تعهد ارزی، به شماره کوتاژ نیاز است.
از سردرگمی صادرکننده جلوگیری میکند
شماره کوتاژ باعث میشود همه اطلاعات کالا در یک پرونده واحد نگهداری شود.
پایه صدور پروانه صادراتی است
پروانه بدون کوتاژ صادر نمیشود.
نقش کلیدی در اعتبارسنجی صادرکننده دارد
سابقه کوتاژهای صادرکننده یکی از معیارهای اعتبار تجاری اوست.
برای دریافت کوتاژ باید مراحل زیر طی شود:
ورود به سامانه EPL گمرک
صادرکننده یا نماینده او باید در سامانه به نشانی EPL وارد شود.
ثبت اطلاعات اظهارنامه
اطلاعاتی شامل:
• نوع کالا
• وزن و مقدار
• ارزش کالا
• کد تعرفه (HS Code)
• اطلاعات صادرکننده و گیرنده کالا
• اطلاعات حملونقل
همگی در این مرحله ثبت میشود.
تخصیص شماره کوتاژ
پس از ثبت کامل اطلاعات، سامانه یک شماره کوتاژ یکتا صادر میکند.
از این لحظه اظهارنامه وارد مرحله بررسی و ارزیابی گمرک میشود.
صدور پروانه صادرات
در پایان، پروانه صادراتی صادر و کالا مجوز خروج دریافت میکند.
جمعبندی
کوتاژ صادراتی یکی از مهمترین مراحل در فرآیند صادرات است و به عنوان شناسنامه رسمی کالا در سیستم گمرکی شناخته میشود. این شماره نهتنها برای ترخیص کالا، بلکه برای امور بانکی، مالیاتی، پیگیری اداری و حتی اعتبار صادراتی صادرکننده اهمیت زیادی دارد.
ثبت صحیح اظهارنامه و دریافت کوتاژ میتواند سرعت صادرات را افزایش دهد، ریسک خطا و هزینههای اضافی را کاهش دهد و فرآیند خروج کالا را کاملاً قانونی و قابل پیگیری کند.
